AI Transformation จุดเปลี่ยนอุตสาหกรรมการพิมพ์จากเครื่องจักรสู่ธุรกิจอัจฉริยะ
แนวทางที่ผู้ประกอบการสามารถนำไปปรับใช้ เพื่อสร้างความได้เปรียบในโลกธุรกิจยุคใหม่
โดย คุณจตวัฒน์ เซี่ย ผู้เชี่ยวชาญด้าน Data & AI นักธุรกิจ และวิทยากรด้านเทคโนโลยีของไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการ (Executive Director) แห่ง Ecsight Group และ Data Echooo
ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกธุรกิจ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence) กำลังเข้ามาเปลี่ยนวิธีคิด วิธีทำงาน และรูปแบบการแข่งขันของหลายอุตสาหกรรม รวมถึง “อุตสาหกรรมการพิมพ์” ที่กำลังก้าวจากยุคของเครื่องจักรและกำลังการผลิต ไปสู่ยุคของข้อมูล ระบบอัตโนมัติ และความสามารถในการตอบสนองลูกค้าได้อย่างรวดเร็ว
คุณจตวัฒน์ เซี่ย ผู้เชี่ยวชาญด้าน Data & AI นักธุรกิจ และวิทยากรด้านเทคโนโลยีของไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการ (Executive Director) แห่ง Ecsight Group และ Data Echooo ได้ถ่ายทอดมุมมองเกี่ยวกับบทบาทของ AI ที่กำลังเข้ามายกระดับธุรกิจสิ่งพิมพ์ พร้อมแนวทางที่ผู้ประกอบการสามารถนำไปปรับใช้ เพื่อสร้างความได้เปรียบในโลกธุรกิจยุคใหม่
AI กับเครื่องจักรที่ไม่ได้แค่ “ทำงาน” แต่เริ่ม “เรียนรู้”
หนึ่งในการเปลี่ยนแปลงสำคัญของเทคโนโลยีการผลิตยุคใหม่ คือ เครื่องจักรไม่ได้ทำหน้าที่เพียงผลิตตามคำสั่งเท่านั้น แต่สามารถเก็บข้อมูล วิเคราะห์ และช่วยปรับปรุงกระบวนการทำงานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
คุณจตวัฒน์อธิบายว่า เดิมทีการเดินเครื่องจักรอาจต้องอาศัยพนักงานคอยควบคุม ตรวจสอบ และแก้ไขปัญหาตลอดเวลา แต่ปัจจุบันเครื่องจักรรุ่นใหม่เริ่มนำ AI และระบบ Data เข้ามาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลการผลิต ลดข้อผิดพลาด ลดงานซ้ำซ้อน และช่วยให้บุคลากรสามารถเปลี่ยนบทบาทไปทำงานที่สร้างคุณค่าเพิ่มขึ้น
AI ยังสามารถช่วยคาดการณ์แนวโน้ม เช่น เครื่องจักรควรได้รับการดูแลเมื่อใด หรือควรปรับกระบวนการอย่างไรเพื่อให้เหมาะสมกับงานผลิตแต่ละประเภท
งานพิมพ์ยุคใหม่ จากจำนวนมาก สู่ความต้องการเฉพาะบุคคล
รูปแบบการแข่งขันของอุตสาหกรรมการพิมพ์กำลังเปลี่ยนไป จากอดีตที่เน้นการผลิตจำนวนมาก (Mass Production) ไปสู่การผลิตที่ตอบโจทย์เฉพาะกลุ่มมากขึ้น (Personalization) ลูกค้าในปัจจุบันอาจไม่ได้ต้องการจำนวนการผลิตที่สูงเหมือนเดิม แต่ต้องการความยืดหยุ่น ความรวดเร็ว และงานที่เหมาะสมกับตัวตนของแบรนด์ ดังนั้น เทคโนโลยีจึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้โรงพิมพ์สามารถรองรับงานหลากหลายรูปแบบ ควบคุมคุณภาพ และตอบสนองความต้องการของตลาดที่เปลี่ยนไปได้
Automatic Quoting เปลี่ยนความเร็วให้เป็นโอกาสทางธุรกิจ
อีกหนึ่งตัวอย่างของการนำ AI มาประยุกต์ใช้ คือ ระบบเสนอราคาอัตโนมัติ (Automatic Quoting) จากเดิมที่ลูกค้าต้องติดต่อฝ่ายขาย รอประเมินต้นทุน จัดทำใบเสนอราคา และใช้เวลาหลายขั้นตอน ระบบดิจิทัลสามารถช่วยให้กระบวนการเหล่านี้เกิดขึ้นได้รวดเร็วขึ้น เมื่อลูกค้าระบุรายละเอียด เช่น ประเภทงาน ขนาด จำนวน หรือวัสดุ ระบบสามารถช่วยประมวลผลและประเมินราคาเบื้องต้นได้ทันที “ความเร็ว” จึงกลายเป็นปัจจัยการแข่งขันใหม่ เพราะลูกค้าไม่ได้มองเพียงราคา แต่ให้ความสำคัญกับผู้ให้บริการที่เข้าใจและตอบโจทย์ได้เร็วกว่า
ธุรกิจที่ทำงานได้ 24 ชั่วโมง ด้วยพลังของ AI
คุณจตวัฒน์มองว่า AI ยังช่วยขยายขีดความสามารถด้านบริการ โดยเฉพาะ AI Chatbot ที่สามารถเป็นผู้ช่วยในการตอบคำถาม ให้ข้อมูล หรือดูแลลูกค้านอกเวลาทำการ หากองค์กรมีการจัดเก็บข้อมูลที่ดี เช่น ประวัติคำสั่งซื้อ รูปแบบงาน หรือข้อมูลราคา AI สามารถเรียนรู้และนำข้อมูลเหล่านั้นมาช่วยให้บริการลูกค้าได้ นั่นหมายความว่าธุรกิจสามารถสร้างโอกาสได้ แม้ในช่วงเวลาที่ไม่มีพนักงานอยู่หน้าระบบ
Predictive Analysis รู้ก่อน แก้ก่อน ลดต้นทุนก่อน
นอกจากงานขายและบริการ AI ยังมีบทบาทสำคัญในระบบหลังบ้าน ผ่านการวิเคราะห์เชิงคาดการณ์ (Predictive Analysis) เช่น การวางแผนสต็อกวัตถุดิบ การบริหารคลังสินค้า การซ่อมบำรุงเครื่องจักร หรือการวิเคราะห์ปัญหาที่อาจเกิดขึ้น แทนที่จะรอให้เครื่องจักรเสียแล้วจึงแก้ไข ธุรกิจสามารถใช้ข้อมูลเพื่อวางแผนล่วงหน้า ลดความเสี่ยง และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต
จาก Digital Transformation สู่ AI Transformation
ที่ผ่านมา หลายองค์กรเริ่มต้นจาก Digital Transformation คือ การเปลี่ยนจากระบบกระดาษไปสู่ระบบดิจิทัล หรือเปลี่ยนจาก Offline ไปสู่ Online แต่ก้าวต่อไปคือ AI Transformation ซึ่งเป็นการนำ AI เข้ามาช่วยคิด วิเคราะห์ และสนับสนุนการตัดสินใจ กล่าวได้ว่า Digital Transformation คือ การเปลี่ยนเครื่องมือการทำงาน แต่ AI Transformation คือ การเปลี่ยนวิธีคิดขององค์กร
ความเสี่ยงของธุรกิจที่ไม่ปรับตัว
ในมุมมองของคุณจตวัฒน์ ธุรกิจที่ไม่ปรับตัวอาจเผชิญความท้าทายสำคัญ ได้แก่
- การแข่งขันที่ยากขึ้น
- เพราะคู่แข่งอาจสามารถผลิตเร็วกว่า บริหารต้นทุนดีกว่า และเข้าใจลูกค้าได้มากกว่า
- การดึงดูดบุคลากรรุ่นใหม่ คนรุ่นใหม่ต้องการทำงานกับองค์กรที่เปิดรับเทคโนโลยี มีระบบ และพร้อมพัฒนา
- การรักษาลูกค้าในระยะยาว
เมื่อผู้บริโภคมีตัวเลือกมากขึ้น ธุรกิจต้องเข้าใจความต้องการของลูกค้า ไม่ใช่เพียงรอรับคำสั่งผลิตเหมือนในอดีต
ก่อนใช้ AI ต้องเข้าใจก่อนว่า “เราเป็นใคร”
แม้ AI จะเป็นเครื่องมือที่ทรงพลัง แต่คุณจตวัฒน์เน้นว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือ ธุรกิจต้องเข้าใจตัวตนของตนเอง ต้องตอบให้ได้ว่า
- เราเชี่ยวชาญเรื่องใด
- จุดแข็งของเราคืออะไร
- ลูกค้าเลือกเราเพราะอะไร
- และเรากำลังสร้างคุณค่าอะไรให้ตลาด
ในวันที่เทคโนโลยีสามารถเข้าถึงได้ใกล้เคียงกัน สิ่งที่จะสร้างความแตกต่างคือ “แบรนด์” และความสามารถในการแก้ปัญหาให้ลูกค้า โรงพิมพ์ในอนาคตจึงอาจไม่ได้เป็นเพียงผู้ผลิตสิ่งพิมพ์ แต่สามารถยกระดับสู่การเป็นที่ปรึกษาและผู้สร้างโซลูชันให้กับลูกค้าได้
AI ไม่ได้แทนที่ธุรกิจ แต่จะเปลี่ยนวิธีทำธุรกิจ
การเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมการพิมพ์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับเครื่องจักรเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการใช้ข้อมูล เทคโนโลยี และ AI เพื่อสร้างคุณค่าใหม่
คุณจตวัฒน์ฝากแนวคิดสำคัญว่า การเข้าสู่ยุค AI ต้องมี 3 องค์ประกอบ คือ
- Mindset เปิดใจรับการเปลี่ยนแปลง
- Skillset พัฒนาทักษะใหม่ให้ทันโลก
- Toolset เลือกใช้เครื่องมือให้เหมาะกับเป้าหมาย
