เมื่ออุตสาหกรรมกำลังหาจุดสมดุลใหม่ ธุรกิจการพิมพ์ต้องสร้างความแตกต่าง ไม่ใช่แข่งขันเพียงด้านราคา
สัมภาษณ์พิเศษ คุณธนะชัย คงไทยเสรีกุล รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท เนชั่นไวด์ จำกัด
“วันนี้อุตสาหกรรมการพิมพ์ไม่ได้อยู่ในช่วงขาลง แต่กำลังอยู่ในช่วง ‘จุดสมดุล’ ของเทคโนโลยีใหม่ ผู้ประกอบการที่เติบโต คือผู้ที่ค้นหาจุดแข็งของตัวเอง และสร้างคุณค่าที่คู่แข่งเลียนแบบได้ยาก”
หลายปีที่ผ่านมา วงการการพิมพ์ต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง ทั้งการเติบโตของ Digital Printing การเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภค ตลอดจนการเข้ามาของเทคโนโลยี AI ที่กำลังสร้างแรงสั่นสะเทือนให้กับหลายอุตสาหกรรม อย่างไรก็ตาม คุณธนะชัย คงไทยเสรีกุล รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท เนชั่นไวด์ จำกัด มองว่า หากพิจารณาภาพรวมของอุตสาหกรรมในปัจจุบัน จะพบว่า ธุรกิจการพิมพ์กำลังเดินเข้าสู่ “จุดสมดุล” ระหว่างเทคโนโลยีดั้งเดิมและเทคโนโลยีใหม่ มากกว่าที่เทคโนโลยีหนึ่งจะเข้ามาแทนที่อีกเทคโนโลยีหนึ่งทั้งหมด
Digital และ Offset ต่างมีบทบาทของตัวเอง
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา มีการตั้งคำถามอยู่เสมอว่า Digital Printing จะเข้ามาแทนที่ระบบออฟเซตหรือไม่ แต่ในมุมมองของคุณธนะชัย คำตอบในวันนี้ชัดเจนมากขึ้นว่า ทั้งสองเทคโนโลยีต่างมีจุดแข็งที่แตกต่างกัน และสามารถทำงานควบคู่กันได้อย่างลงตัว
Digital Printing เหมาะกับงานที่ต้องการความรวดเร็ว การผลิตจำนวนน้อย งานเฉพาะบุคคล (Personalization) หรืองานต้นแบบ ขณะที่ระบบออฟเซตยังคงมีความได้เปรียบในงานผลิตปริมาณมากที่ต้องการต้นทุนต่อชิ้นต่ำ
“วันนี้ไม่ใช่คำถามว่า Digital จะมาแทน Offset หรือไม่ แต่คือการเลือกใช้เทคโนโลยีให้เหมาะกับงาน และตอบโจทย์ลูกค้าได้ดีที่สุด”
โรงพิมพ์ที่เติบโต คือโรงพิมพ์ที่รู้ว่าตัวเองเก่งเรื่องอะไร
แม้หลายคนจะมองว่าตลาดสิ่งพิมพ์กำลังหดตัวจากการลดลงของหนังสือพิมพ์และนิตยสาร แต่ในความเป็นจริง ยังมีตลาดอีกหลายกลุ่มที่เติบโตอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะงานบรรจุภัณฑ์ ฉลากสินค้า รวมถึงหนังสือเฉพาะกลุ่ม
คุณธนะชัยยกตัวอย่างว่า โรงพิมพ์ที่ประสบความสำเร็จมักไม่พยายามรับงานทุกประเภท แต่เลือกสร้างความเชี่ยวชาญในตลาดเฉพาะ (Niche Market) เช่น โรงพิมพ์ที่มุ่งผลิตหนังสือการ์ตูน นิยาย หรือสิ่งพิมพ์สะสม ซึ่งแม้ปริมาณการผลิตอาจไม่มาก แต่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านคุณภาพ เทคนิคพิเศษ และประสบการณ์ของผู้บริโภค
“การ์ตูนในวันนี้อาจไม่ได้แข่งขันกันที่ราคาหน้าปก แต่แข่งขันกันที่คุณค่าของสินค้า ไม่ว่าจะเป็นของแถม เทคนิคการพิมพ์ หรือองค์ประกอบที่ทำให้นักสะสมอยากเป็นเจ้าของ”
แนวคิดนี้สะท้อนว่า “การสร้างความแตกต่าง” กลายเป็นหัวใจสำคัญของการแข่งขันในยุคปัจจุบัน
คุณภาพและการควบคุมมาตรฐาน คือสิ่งที่ลูกค้าให้ความสำคัญมากขึ้น
อีกประเด็นที่เห็นได้ชัดจากการทำงานร่วมกับโรงพิมพ์จำนวนมาก คือ ลูกค้าให้ความสำคัญกับคุณภาพงานพิมพ์มากกว่าที่เคย
งานที่เกิดข้อผิดพลาดเพียงเล็กน้อยอาจสร้างความเสียหายทั้งด้านต้นทุนและเวลา ดังนั้น ระบบตรวจสอบคุณภาพ (Inspection System) ซอฟต์แวร์บริหารกระบวนการผลิต รวมถึงเทคโนโลยีที่ช่วยลดของเสีย จึงได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
คุณธนะชัยมองว่า การลงทุนในเทคโนโลยีไม่ได้หมายถึงการซื้อเครื่องจักรเพียงอย่างเดียว แต่รวมถึงการลงทุนในระบบที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ ลดความผิดพลาด และสร้างมาตรฐานการผลิตที่ลูกค้าเชื่อมั่น
Digital Printing ยังมีโอกาสเติบโตอีกมาก
แม้เทคโนโลยีดิจิทัลจะอยู่ในตลาดมานาน แต่ความต้องการกลับยังคงเพิ่มขึ้นทุกปี
คุณธนะชัยอธิบายว่า ภาวะเศรษฐกิจในปัจจุบันทำให้ผู้ประกอบการให้ความสำคัญกับการลงทุนที่คุ้มค่า (ROI) มากขึ้น การลงทุนในระบบ Digital Printing ซึ่งใช้เงินลงทุนไม่สูงเท่าเครื่องจักรขนาดใหญ่ และสามารถตอบสนองงานที่หลากหลาย จึงกลายเป็นทางเลือกที่ได้รับความนิยม
นอกจากนี้ ยังพบแนวโน้มใหม่ที่ผู้ผลิตสินค้า (OEM และ Brand Owner) เริ่มลงทุนเครื่องพิมพ์ดิจิทัลเพื่อผลิตต้นแบบ (Mock-up) หรือผลิตงานบางส่วนภายในองค์กร ช่วยให้ควบคุมคุณภาพและลดระยะเวลาในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้ดียิ่งขึ้น
AI จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพ มากกว่าจะเข้ามาแทนการพิมพ์
แม้ AI จะถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง แต่คุณธนะชัยมองว่า ในระยะนี้ AI ยังไม่ได้เข้ามาแทนกระบวนการผลิตงานพิมพ์โดยตรง
บทบาทสำคัญของ AI จะอยู่ในด้านการออกแบบ การสร้างต้นแบบ การพัฒนาซอฟต์แวร์ และการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานมากกว่า
ผู้ผลิตเครื่องจักรหลายรายเริ่มนำ AI มาใช้เพื่อลดระยะเวลาในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ ทำให้สามารถออกซอฟต์แวร์หรือฟังก์ชันใหม่ได้รวดเร็วยิ่งขึ้น ขณะเดียวกัน โรงพิมพ์เองก็สามารถนำ AI มาใช้ช่วยออกแบบงาน สร้าง Mock-up และลดเวลาการทำงานในขั้นตอนก่อนการพิมพ์
“AI ไม่ได้มาแทนโรงพิมพ์ แต่จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้โรงพิมพ์ทำงานได้เร็วขึ้น แม่นยำขึ้น และมีประสิทธิภาพมากขึ้น”
3 ข้อคิดถึงผู้ประกอบการรุ่นใหม่
ในช่วงท้ายของการสนทนา คุณธนะชัยได้ฝากข้อคิดสำคัญไว้สำหรับผู้ประกอบการรุ่นใหม่ที่กำลังก้าวเข้าสู่ธุรกิจการพิมพ์
- ลงทุนอย่างมีแผนและคำนึงถึงผลตอบแทน
การเลือกลงทุนในเครื่องจักรควรพิจารณาความคุ้มค่า ระยะเวลาคืนทุน และความสามารถในการรองรับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี - สร้างจุดเด่นที่แตกต่าง
การแข่งขันในปัจจุบันไม่ควรอยู่ที่ราคาเพียงอย่างเดียว แต่ควรสร้างเอกลักษณ์ ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพงาน เทคนิคพิเศษ ความรวดเร็ว หรือการบริการที่เหนือกว่า - เพิ่มมูลค่าให้กับงานพิมพ์
การนำเทคโนโลยีใหม่ การพิมพ์ดิจิทัล สีพิเศษ งานต้นแบบ หรือบริการที่ตอบโจทย์ลูกค้า เข้ามาผสมผสาน จะช่วยให้ธุรกิจสามารถแข่งขันได้ในระยะยาว
Thai Print Insight
บทสัมภาษณ์ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมการพิมพ์ไม่ได้หมายถึงการที่เทคโนโลยีหนึ่งจะเข้ามาแทนที่อีกเทคโนโลยีหนึ่ง แต่คือ การที่ผู้ประกอบการต้องเรียนรู้ที่จะเลือกใช้เทคโนโลยีให้เหมาะสม พร้อมสร้างความแตกต่างผ่านคุณภาพ บริการ และนวัตกรรม
ในวันที่ตลาดมีการแข่งขันสูง การค้นหา “จุดแข็งของตัวเอง” และการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับงานพิมพ์ อาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้โรงพิมพ์สามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงในยุคดิจิทัล และนี่คือแนวคิดที่ผู้ประกอบการทุกขนาดสามารถนำไปปรับใช้ เพื่อก้าวไปพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรมการพิมพ์ในอนาคต





