โรคอารมณ์แปรปรวน (BIPOLAR DISORDER)

p72-73_02

โรคอารมณ์แปรปรวน
(BIPOLAR DISORDER)

โรคอารมณ์แปรปรวนเป็นโรคทางอารมณ์ที่สามารถแปรปรวนได้สุดขั้ว ทั้งคึกรุนแรง (Mania) และเศร้าสุดๆ (Depress) อันอาจก่อความเสียหายมากทั้งแก่ตนเองและบุคคลอื่น ๆ อย่างที่เห็นในข่าวอยู่เนืองๆ สาเหตุนั้นยังไม่ทราบแน่ชัด มีข้อมูลว่าเป็นโรคที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ แต่อาจเกิดจากการเปลี่ยนแปลงทางเคมีในสมอง ไม่ว่าจะจากยา สารเสพติด โรคทางกายบางโรคก็ได้ สถิติทั่วๆ ไปพบอัตราการเป็นโรคนี้อยู่ที่ 1 – 2% ของประชากร

อาการบอกอารมณ์แปรปรวน

อาการที่พบมีได้ทั้งสองขั้ว แต่บางคนอาจเกิดเพียงขั้วเดียวก็ได้คือ คึก (Mania) โดยไม่มีประวัติอาการซึมเศร้าเลย (ทั้ง 2 แบบเช่นนี้เรียกว่าเป็น Bipolar I Disorder) อีกส่วนหนึ่งมีอาการเศร้าเป็นส่วนใหญ่มีอาการคึกน้อยๆ (Hypomania) ในบางครั้ง (เรียกว่าเป็น Bipolar II disorder)

1) อาการคึก (Mania and Hypomania)

อาการคึกรุนแรง (Mania) และคึกน้อยๆ (Hypomania) จะเป็นแบบเดียวกัน เพียงแต่ความรุนแรงของอาการที่เรียกว่า คึกน้อย (Hypomania) นั้นจะไม่รุนแรงเท่า อาการมีดังนี้

  • มีอาการคึก มีความรู้สึกเป็นสุข อารมณ์แจ่มใสเกิน
  • พลังเยอะ แอ็กทีฟ หรืออาจกระวนกระวาย แม้แต่หงุดหงิดได้ง่ายๆ
  • เชื่อมั่นในตัวเองสูงเกินเหตุ หรือรู้สึกว่าตัวเองเก่งกาจ ยิ่งใหญ่ สำคัญ ทั้งๆ ที่ในความจริงไม่ได้เป็นเช่นนั้น
  • ต้องการนอนน้อยลง เช่น อาจนอนเพียง 3 ชั่วโมงก็รู้สึกเพียงพอแล้ว
  • มักจะพูดเยอะกว่าวิสัยปกติของคนๆ นั้น หรือรู้สึกกดดันในใจให้ต้องพูดตลอด
  • ความคิดในสมองแล่นเยอะ แล่นเร็ว เปลี่ยนเร็ว
  • ปรับเปลี่ยนเรื่องที่จดจ่อได้ไว หันเหเรื่องที่คิดไปตามสิ่งที่มากระตุ้นได้ง่าย
  • ทำโน่นทำนี่ทั้งแบบมีเป้าหมายหรือไม่มีเป้าหมายในสิ่งที่ทำเยอะแยะไปหมด บางทีมองดูก็คล้ายคนกระวนกระวาย
  • บ่อยๆ ที่พบว่า ตัดสินใจหรือทำเรื่องต่างๆ ไม่ถูกต้องเหมาะสม อย่างเช่น การใช้จ่ายเงินทอง การลงทุน หรือแม้แต่การมีเพศสัมพันธ์เสี่ยงๆ

2) อาการเศร้า (Depress)

อาการเศร้าหรืออารมณ์เศร้านั้นมักทำให้เกิดความเสียหายหรือลำบากต่อการดำเนินชีวิตปกติ เช่น การทำงาน การเรียน การอยู่ในสังคม หรือแม้แต่มนุษยสัมพันธ์กับบุคคลอื่นอาการมีดังนี้

  • อารมณ์เศร้า รู้สึกว่างเปล่า สิ้นหวัง ร้องไห้ง่าย
  • หมด ขาดความสนใจในกิจกรรมที่เคยให้ความสุข
  • อาจเบื่ออาหารจนน้ำหนักลด หรือกินเก่ง
  • นอนไม่หลับ หรือเอาแต่นอนไม่อยากทำอะไร
  • บางคนกระวนกระวาย หรือบางคนอาจเคลื่อนไหวช้าลง
  • รู้สึกเหนื่อยล้า ไม่มีพลัง
  • รู้สึกไร้ค่า หรือรู้สึกผิด ทั้งๆ ที่อาจไม่เป็นเช่นนั้นจริง
  • คิดอะไรไม่ค่อยออก ไม่มีสมาธิ ตัดสินใจไม่ขาด
  • บางคนอาจคิดถึงการทำร้ายตัวเอง รวมไปถึงคิดฆ่าตัวตาย

อาการทั้งสองขั้วซึ่งแปลกแตกต่างเปลี่ยนไปจากนิสัยหรือบุคลิกเดิมของคนนั้นๆ จะเกิดขึ้นทั้งวันหรือเกือบทั้งวัน และเป็นเวลาหลายวันหรือเป็นสัปดาห์จึงจะวินิจฉัยว่าเป็นโรค อย่างไรก็ตาม บางทีการวินิจฉัยอาจไม่ง่าย จึงควรให้จิตแพทย์เป็นผู้พิจารณา

รักษาโรคอารมณ์แปรปรวน

การรักษาโรคอารมณ์แปรปรวน (Bipolar Disorder) นั้นมีหลายวิธี ได้แก่

  • การใช้ยา ยาเป็นการรักษาที่ได้ผลดีที่สุดสำหรับโรคนี้ ยามักใช้เวลาระยะหนึ่งในการเริ่มออกฤทธิ์ (Lag Time) และจำเป็นต้องทานทุกวันอย่างต่อเนื่อง หลายรายต้องรับประทานยาต่อเนื่องตลอดชีวิตแม้อาการสงบแล้วเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำ ทั้งนี้เนื่องจากยามีผลข้างเคียงบ้างตามสมควร ผู้ป่วยต้องมีวินัยในการรับประทานยาหรือญาติควรดูแลการได้รับยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด ส่วนผลข้างเคียงอันอาจจะเกิดขึ้น สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อลดหรือบรรเทาหรือปรับเปลี่ยนให้เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละรายได้

นอกจากนี้ยามีหลายกลุ่ม อาจใช้บางกลุ่มหรือหลายกลุ่มร่วมกันขึ้นกับอาการที่เป็น กลุ่มของยา เช่น ยาปรับอารมณ์ (Mood Stabilizers) ยาต้านอาการทางจิต (Antipsychotics) ยาต้านเศร้า(Antidepressants) ยาคลายเครียด (Anti-Anxiety)

  • การรับไว้ในโรงพยาบาลในกรณีที่อาการเป็นมาก อันอาจก่อเกิดความเสียหายแก่ตัวผู้ป่วยเองหรือผู้อื่น เช่น ทะเลาะวิวาท ใช้กำลัง พฤติกรรมเสี่ยงๆ ใช้จ่ายเงินไร้ยั้งคิด ทำธุรกรรมผิดๆ ทำร้ายตัวเองหรือคิดฆ่าตัวตายในรายมีอาการซึมเศร้า ฯลฯ
  • การรับคำปรึกษา การปรับพฤติกรรมเพื่อควบคุมอารมณ์ จะช่วยให้ผู้ป่วยดำเนินชีวิตตามปกติ

ทั้งนี้ในกรณีที่ผู้ป่วยใช้หรือติดสารเสพติดจะต้องบำบัดไปพร้อมกัน และปัจจัยนี้จะทำให้การรักษาโรคอารมณ์แปรปรวนยากขึ้น

Related Post

“พรเทพ สามัตถิยดีกุล” กับแนวคิดการบริหาร ที่มุ่งเน้นการทำงานให้สนุก
views 191
“พรเทพ สามัตถิยดีกุล” กับแนวคิดการบริหาร ที่มุ่งเน้นการทำงานให้สนุก ในยุคที่ผู้บริโภคมีบทบาทในการขับเคลื่อนธุรกิจ การทำธุรกิจในรูปแบบเดิมๆ อย่างที่เคยทำมาในอดีต อาจจะไม่ตอบโจทย์ความต้องการของลูกค้าในปัจจุบันมากนัก ในปัจจุบันจะเห็นได้ว่า ธุรกิจโรงพิ...
บทสัมภาษณ์ ผู้ชนะเลิศโครงการ WOW YOUNG ENERGY SHORT FILM AND ANIMATION AWARDS
views 40
บทสัมภาษณ์ ผู้ชนะเลิศโครงการ WOW YOUNG ENERGY SHORT FILM AND ANIMATION AWARDS “My Spooky friend” ผลงานนักศึกษาคณะมีเดียอาร์ต มจธ. ผู้ชนะเลิศโครงการ สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (สำนักงาน กกพ.) จัดกิจกรรมประกวดหนังสั้นและ แอนิเมชั่น WOW YO...
“หวาน” ณลัลน์รัศม์ ปาละวงศ์ มือขวาคนเก่งแห่ง เหรียญไทย กรุ๊ป
views 72
“หวาน” ณลัลน์รัศม์ ปาละวงศ์ มือขวาคนเก่งแห่ง เหรียญไทย กรุ๊ป (Reanthai Group) หวาน หรือ ณลัลน์รัศม์ ปาละวงศ์ เป็นพี่คนโตในจำนวนพี่น้อง 3 คน จบศึกษาระดับปริญญาโท Fashion Management and Entrepreneurship, Northumbria School of Design (ประเทศอังกฤษ) ห...